De oplossing Slim Organiseren richt zich op het aanpakken van de gevolgen van het lerarentekort in het primair onderwijs door anders te roosteren en door de inzet van vakdocenten. Scholen creëren hiermee extra formatie of verlichting van de werkdruk. Tegelijk brengen de vakdocenten expertise mee die het curriculum verrijken.
Succesvolle inzet van (kunst)vakdocenten
In 2023 onderzocht KCR wat ervoor nodig is om (kunst)vakdocenten kwalitatief in te zetten binnen het primair onderwijs. De conclusie is dat de integratie van vakdocenten het schoolteam ondersteunt en de leerervaring van leerlingen verrijkt. Tegelijkertijd zijn er ook uitdagingen. Zo helpt een goede begeleiding van de school en de vakdocenten bij het ontzorgen van de school en is onderlinge afstemming tussen de leerkrachten en vakdocenten essentieel voor een effectieve samenwerking.
In dit artikel vatten we de belangrijkste inzichten uit het onderzoek Slim Organiseren met inzet van kunstvakdocenten samen.
Extra formatie creëren
Elke school is anders en heeft andere vraagstukken, daarom kan Slim Organiseren op verschillende manieren worden ingezet:
- Groepsleerkrachten vrijroosteren
Een vakdocent neemt zelfstandig de groep over van de leerkracht. Zo krijgt de leerkracht tijd voor andere taken, zoals oudergesprekken of extra begeleiding van leerlingen. - Vakdocenten inzetten boven de sterkte
Vakdocenten worden bovenformatief ingezet en springen bij waar nodig. - De groep verkleinen voor individuele aandacht
Een vakdocent geeft les aan de helft van een groep, zodat de leerkracht met de andere helft intensiever kan werken aan taal en rekenen. - Vakdocenten preventief inzetten
Vakdocenten draaien mee in de carrousel van leerkrachtenen bij eventuele uitval van een leerkracht is het team flexibeler inzetbaar. - Vakdocenten inzetten bij tekort aan leerkrachten
In sommige gevallen lukt het om (onderwijsbevoegde) vakdocenten een of twee dagen in te zetten bij een acuut probleem in de formatie. Zij zijn onderdeel van het team en draaien volledig mee in het ritme van de school.
Succesvol samenwerken
Een succesvolle samenwerking tussen het schoolteam en de vakdocenten hangt af van een aantal succesfactoren:
Dit is er nodig van de vakdocent:
- Zelfstandig kunnen werken
Juist het zelfstandig over kunnen nemen van de groep geeft de leerkracht extra tijd.
- Pedagogische en didactische vaardigheden en klassenmanagement
Om zelfstandig de groep over te kunnen nemen en om een veilige leeromgeving te creëren met een rijke leerervaring moet een vakdocent over sterke pedagogische en didactische vaardigheden en vaardigheden op het gebied van klassenmanagement beschikken.
- Verbinding maken met lesthema’s en leerdoelen
Cultuuronderwijs draagt het meest bij aan het reguliere onderwijs als de vaklessen aansluiten bij de SLO-kerndoelen en de lessen van de leerkracht.
- Communicatie en afstemming
Goede communicatie tussen leerkrachten en vakdocenten is essentieel voor het goed overdragen van de groep en om aan te sluiten op de (SLO) doelen van de school en de lessen van de leerkracht.
Dit is er nodig van de leerkracht en de school:
- Vertrouwen
Het kost, vooral in het begin, vertrouwen om de groep over te dragen.
- Ondersteunende omgeving voor vakdocenten
Het is belangrijk dat een vakdocent zich gesteund voelt door en onderdeel is van het schoolteam, zodat het makkelijker is om lessen af te stemmen en zaken te bespreken.
- Investeren in samenwerking
Goede afstemming van lesthema's, het overdragen van leerlingen en het begeleiden van vakdocenten kost tijd, maar loont op de langere termijn. De vakdocent is steeds meer onderdeel van het team en kan steeds zelfstandiger werken en aansluiten op het curriculum.
- Intensieve coördinatie
Intensieve begeleiding van de vakdocenten bevordert een goede samenwerking en eventuele knelpunten kunnen tijdig opgelost worden.
“Heb vertrouwen in elkaar en waardeer de expertise van de ander. Wees daarin samen beweeglijk. Vertrouwen is een proces, in het begin moet je elkaar even vinden. Naarmate je elkaar beter leert kennen, en als je je flexibel opstelt, ga je steeds meer durven en lukt het steeds beter om de kunstvaklessen en reguliere lessen thematisch op elkaar te laten aansluiten.”
Zo kun je Slim Organiseren met cultuuronderwijs
Binnen Rotterdam zijn er verschillende initiatieven die ingezet worden als deeloplossing voor het lerarentekort en een verrijking van het curriculum:
- Slim Organiseren met cultuuronderwijs
Slim Organiseren met cultuuronderwijs van KCR, SKVR en samenwerkende culturele instellingen zorgt voor een structurele inzet van (kunst)vakdocenten. De culturele instelling ontwikkelt samen met de school een op maat gemaakt programma dat aansluit bij de (SLO) doelen van de school. De school betaalt alleen de inzet van de vakdocenten. De culturele instelling zorgt voor de coördinatie en de begeleiding van de vakdocenten. Onderdeel van Slim Organiseren met cultuuronderwijs is het nascholingsprogramma LevelUp Compact van Thomas More Academie.
Wil je meer weten over Slim Organiseren met cultuuronderwijs of over de onderzoeksresultaten? Kijk op deze pagina of neem contact op met de projectleider Slim Organiseren van KCR.
- Slim Organiseren
Binnen Rotterdam zijn er meer organisaties die in het kader van Slim Organiseren scholen ondersteunen in het slim organiseren van hun onderwijs. - Culturele activiteiten
Een leerkracht staat de hele dag ‘aan'. Met de klas een culturele activiteit bezoeken of een kunstles op school kost weliswaar tijd, maar het kan ook een rustpunt voor de leerkracht zijn. Voor de leerlingen is het een kans om eens iets anders te beleven. Cultuurtraject Rotterdam ontzorgt scholen door de planning en organisatie van een uitgebalanceerd cultuurprogramma voor alle groepen op zich te nemen.
- Deskundigheidsbevordering van vakdocenten
Kunstvakdocenten die op scholen (willen) werken, kunnen hun pedagogische en didactische vaardigheden versterken met de training Kunstvakdocent in het basisonderwijs van KCR en Thomas More Academie.
Wetgeving inzet (kunst)vakdocenten
Bij de inzet van (kunst)vakdocenten moet je rekening houden met wet-en regelgeving, zoals de regeling Andere dag- en weekindeling. Zo mag je (kunst)vakdocenten zonder pabo-diploma niet voor alle vakken inzetten en er is een beperking in het aantal lesuren. In dit artikel lees je alles over de wet-en regelgeving rond de inzet van (kunst)vakdocenten zonder pabo-diploma.
Slim Organiseren op de lange termijn
Deze tips kunnen helpen om Slim Organiseren op de lange termijn te borgen:
- Neem Slim Organiseren op in het cultuureducatieplan van jouw school.
- Investeer in de samenwerking met vakdocenten en in het afstemmen van lesthema’s en leerdoelen op de vaklessen. Dat draagt ook bij aan draagvlak voor Slim Organiseren in het team.
- Begin met een gedeelde visie en werk aan hetzelfde doel. Op de korte termijn helpt Slim Organiseren de gevolgen van het lerarentekort op te vangen. Op de lange termijn werk je samen aan een sterk cultuuronderwijsprogramma dat van toegevoegde waarde is voor jouw leerlingen.
- Op deze pagina vind je verschillende financiële mogelijkheden om Slim Organiseren duurzaam in te zetten.
Ook Slim Organiseren met cultuuronderwijs?
Het onderwijs zit in een overgang naar een nieuwe manier van werken, waarin veel ontwikkelingen gaande zijn. Onze consulenten denken graag met je mee over passende mogelijkheden voor Slim Organiseren met cultuuronderwijs of om als culturele instelling bij te dragen aan een oplossing.