Voor scholen in de G5 met een tekort in de formatie heeft het ministerie van OCW de tijdelijke regeling Andere dag- en weekindeling in het leven geroepen. Dit geeft scholen experimenteerruimte om (kunst)vakdocenten structureel in te zetten. Aan welke wet-en regelgeving moet je daarbij voldoen? En hoe zorg je ervoor dat hun inzet optimaal bijdraagt?
Bevoegd, andersbevoegd of andersbekwaam
Leerkrachten met een pabo-diploma zijn bevoegd om les te geven in het primair onderwijs. Voor onderwijsassistenten, leraarondersteuners of pedagogisch medewerkers die taken van een leerkracht uitvoeren wordt de term andersbevoegd gehanteerd. De term andersbekwaam geldt voor (externe) professionals die een onderwijsprogramma verzorgen (geen kernvak) en geen pabo-diploma hebben, zoals (kunst)vakdocenten.
Voorwaarden Andere dag- en weekindeling
Om de continuïteit en onderwijskwaliteit te waarborgen, moeten scholen in Rotterdam aan een aantal voorwaarden voldoen:
- Een leerling mag maximaal 22 uur per maand (1 dag van 5,5 uur per week) les krijgen van een andersbekwame professional zonder toezicht van een leerkracht.
- Andersbekwame professionals mogen niet worden ingezet voor de vakken Nederlandse taal, rekenen, wiskunde en zintuigelijke en lichamelijke oefening.
- De activiteiten moeten passen binnen de uitgangspunten van het onderwijs als bedoeld in artikel 8 van de WPO: de leerlingen kunnen een ononderbroken ontwikkelingsproces doorlopen; gericht op emotionele en verstandelijke ontwikkeling, op het ontwikkelen van creativiteit, op het verwerven van noodzakelijke kennis en van sociale, culturele en lichamelijke vaardigheden; het onderwijs bevordert actief burgerschap en sociale cohesie op doelgerichte en samenhangende wijze.
- Andersbekwame professionals moeten over een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) beschikken.
De regeling succesvol toepassen in de praktijk
In 2024 is er in opdracht van het ministerie van OCW onderzoek gedaan naar de inzet van externe professionals (Eindrapportage evaluatie regeling andere dag-en weekindeling G5 - SEO / Oberon, 2024). Uit dit onderzoek bleek dat de oplossing een positief effect heeft, mits er aandacht is voor bepaalde randvoorwaarden. Deze uitkomsten komen overeen met de resultaten uit het onderzoek Impact van Slimmer Organiseren op het Rotterdamse onderwijs (Gemeente Rotterdam, 2024) en ons eigen onderzoek Slim Organiseren met inzet van (kunst)vakdocenten (KCR, 2024).
Succesfactoren en randvoorwaarden
Uit alle onderzoeken komt naar voren dat de volgende succesfactoren en randvoorwaarden bijdragen aan een succesvolle inzet van andersbekwame professionals.
- Pedagogische en didactische vaardigheden
De pedagogische en didactische vaardigheden van de andersbekwame professional moeten op orde zijn om de kwaliteit van de lessen te waarborgen. - Goede ondersteuning en begeleiding
Gezien het belang van de pedagogische en didactische vaardigheden is een goede ondersteuning en begeleiding van de andersbekwame professional belangrijk. - Samenwerking en afstemming
Hoe beter de samenwerking en afstemming tussen de school en de andersbekwame professionals, des te meer de professionals zich onderdeel voelen van het team. Er moet helder gecommuniceerd worden over wederzijdse verwachtingen. Als er geen binding is met het team, wordt dat gezien als een risico. - Draagvlak
Draagvlak, zowel binnen de school als onder leerlingen en ouders/verzorgers, vergroot de kans op succes. Kennismaking met de wijze waarop een school andersbekwame professionals inzet, lijkt daarin te helpen voor ouders/verzorgers. Het is aan te bevelen om voor structurele inzet van andersbekwame professionals toestemmingen te vragen van de medezeggenschapsraad.
Toekomst
De beleidsregel Andere dag- en weekindeling wordt gezien als een experiment en wordt gemonitord door het ministerie van OCW. De regeling zou vervallen op 31 juli 2026, maar is verlengd tot (waarschijnlijk) 2030. Als uit monitoring blijkt dat de beleidsregel het gewenste effect heeft, wordt deze omgezet in permanente wetgeving.
Wet DBA en zzp inzet van (kunst)vakdocenten
De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is bedoeld om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Voor schoolorganisaties is het belangrijk om na te gaan of een (tijdelijke) andersbekwame professional als zzp’er ingezet kan worden. In veel gevallen is er namelijk sprake van een gezagsverhouding, waarmee hun inzet aangemerkt kan worden als dienstverband. Op de website van de PO Raad vind je een uitgebreid artikel met aandachtspunten. Voor het werken met vakdocenten binnen het project Slim Organiseren met cultuuronderwijs heb je als schoolorganisatie niet te maken met de wet DBA, omdat de inzet van vakdocenten is geregeld via de culturele instelling(en) waar je mee samenwerkt.
Slim Organiseren met cultuuronderwijs
De Rotterdamse aanpak Slim Organiseren, waar Slim Organiseren met cultuuronderwijs onder valt, is onderdeel van het noodplan dat de G5-steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere) hebben opgesteld om de gevolgen van het lerarentekort op te vangen.
Wil je meer weten over Slim Organiseren met cultuuronderwijs of wil je advies over de inzet van andersbekwame professionals? Neem contact op met jouw adviseur cultuuronderwijs.